Smeerwijzer

Hoeveel hormooncrème per keer?

Rekentabel voor deze leeftijd

Vingertopeenheden per keer smeren, per lichaamsdeel, bij het deel dat is aangedaan. De leeftijd volgt de keuze hierboven.

Vingertopeenheden per lichaamsdeel en leeftijd

Per keer smeren, als het hele lichaamsdeel eczeem heeft.

Maximum per week bij langdurig gebruik

Blijf je hieronder en gebruik je de klasse die bij de plek past, dan is de kans op bijwerkingen minimaal. Is het hele lichaam bedekt met eczeem, dan gebruik je tijdelijk meer; dat is een crisisbehandeling en hoort bij je arts.

Hoeveel vettende crème?

Van vettende crème kun je niet te veel gebruiken. Als richtwaarde per week, bij één tot twee keer per dag smeren:

Gaat een pot van 500 gram maanden mee terwijl je het hele lichaam smeert, dan smeer je te weinig.

Welke vettende crème past bij mijn huid?

Een vettende crème (emolliens) bestaat uit water en vet. Hoe meer vet, hoe beter hij afsluit en vocht vasthoudt, maar ook hoe vetter hij voelt. De juiste keuze hangt af van hoe je huid er nú uitziet, waar je smeert en wat je volhoudt. Beantwoord de vragen; het advies verandert direct mee.

De vijf soorten in één oogopslag

Van veel water naar veel vet. Hoe verder naar beneden, hoe meer een product afsluit en hoe droger of dikker de huid mag zijn.

Neutrale basiscrèmes op recept

Deze crèmes en zalven zonder werkzame stof (FNA) kan je huisarts of dermatoloog voorschrijven; ze worden meestal vergoed. Van licht naar vet:

Kopen zonder recept: zo kies je bij drogist of apotheek

Een crème uit de winkel kan net zo goed werken als een crème op recept, als de basis past bij je huid. Merk en prijs zeggen weinig; de achterkant van de verpakking zegt alles. Deze app noemt bewust geen merken.

Etiketcheck

Vink aan wat je op de verpakking ziet. Voor eczeem of een droge, gevoelige huid.

Zit je bij de apotheek? Vraag naar de FNA-basiscrèmes uit de tabel hierboven; die zijn zonder toevoegingen, goedkoop en vaak ook zonder recept te koop.

Test een nieuwe crème: zeven vragen

Smeer een klein beetje tien seconden uit en scoor. Hoe meer vinkjes, hoe groter de kans dat je deze crème elke dag blijft gebruiken, en een crème die je niet gebruikt werkt niet.

Het eerste effect (minder trekkerig, minder jeuk) merk je meestal binnen enkele dagen. Zichtbaar herstel van de huid duurt weken. Wissel dus niet na een week alweer van product.

Het schema in fasen

Hormooncrème smeer je niet zomaar en stop je niet abrupt. Er zijn vier fasen. In welke fase zit jij?

Wanneer mag ik afbouwen?

Pas als alle drie kloppen: de roodheid neemt af, de huid voelt gladder aan, en de jeuk is sterk verminderd. Bouw af op geleide van je huid, niet van de kalender. Elke stap duurt één tot twee weken, korter of langer als de huid dat vraagt.

Wordt het weer erger tijdens het afbouwen?

Ga op de actieve plekken terug naar één keer per dag smeren en bouw daarna opnieuw af. Dat is geen mislukking: eczeem verloopt in golven.

Lukt helemaal stoppen niet?

Dan kun je veilig voor langere tijd twee tot drie vaste dagen per week blijven smeren, samen met de dagelijkse vettende crème. Zo'n onderhoudsschema geeft minder opvlammingen en minder bijwerkingen dan elke dag doorsmeren.

Welke klasse hormooncrème mag waar?

Hormooncrèmes zijn ingedeeld in vier sterkteklassen, van 1 (zwak) tot 4 (zeer sterk). Waar de huid dun is, wordt meer opgenomen en past een lagere klasse. Volg altijd het voorschrift van je arts; deze pagina helpt je begrijpen waarom je voor de ene plek een andere tube hebt dan voor de andere.

Welke tube is dit? Zoek op merk of stofnaam

Typ de naam op je tube. Je ziet de klasse, de vorm en welke middelen gelijkwaardig zijn (uit het substitutieschema van KNMP en NVDV). Handig als de apotheek een ander doosje meegeeft.

Substitutieschema: gelijkwaardige middelen per klasse en vorm

Is jouw middel niet leverbaar, dan kiest de apotheek bij voorkeur dezelfde vorm uit dezelfde klasse. Lukt dat niet, dan een andere vorm of klasse, in overleg met je arts. Merknamen staan erbij zodat je je eigen tube herkent; de stofnaam en het percentage zijn wat telt.

Welke vorm waar?

Dezelfde stof kan in een andere vorm een klasse hoger uitkomen: triamcinolonacetonide 0,1% is als crème klasse 2 en als zalf klasse 3. Klasse 4-crème, -lotion en -schuim hebben geen gelijkwaardig alternatief in klasse 4; de apotheek stapt dan over op klasse 3.

Maximale hoeveelheid per week bij langdurig gebruik

Bereken in Hoeveel hoeveel gram je per week gebruikt en of je onder dit maximum blijft.

Toegestane klasse per plek

De vier klassen

Let op: dezelfde stof kan als zalf sterker zijn dan als crème, omdat zalf de huid meer afsluit. Krijg je van de apotheek een ander doosje omdat jouw crème niet leverbaar is, dan is dat een gelijkwaardig middel uit dezelfde klasse; de behandeling verandert niet.

Bij kinderen jonger dan 2 jaar wordt klasse 3 alleen als tijdelijke crisisbehandeling gebruikt en klasse 4 niet. Tussen de tenen gedraagt de huid zich als een plooi; een sok erover maakt de crème sterker.

Als de crème zelf het probleem is

Soms is de crème niet de oplossing maar de oorzaak. Denk daaraan als eczeem onder behandeling niet beter wordt, of juist erger, en als er jeuk of roodheid ontstaat op plekken waar je smeert. Er zijn twee soorten reacties, en het verschil zit vooral in het moment.

Signalen dat je naar de arts moet

• Het eczeem wordt erger terwijl je netjes smeert, of het reageert helemaal niet meer op de hormooncrème.
• Er ontstaat jeuk, roodheid of eczeem precies waar je een nieuw product hebt gebruikt, ook een vettende crème, zonnebrand, deodorant of handcrème.
• Het eczeem zit op nieuwe plekken, bijvoorbeeld oogleden, hals of handen, waar je met je vingers crème hebt overgebracht.

Neem alle verpakkingen mee naar het consult, ook wat je zelf hebt gekocht of maar af en toe gebruikt. Voor de arts zijn die verpakkingen waardevoller dan een omschrijving uit het hoofd.

De gebruikelijke verdachten in crèmes, en wat je in plaats daarvan kunt gebruiken

Een alternatief kies je samen met je arts of apotheek, nadat een allergie is aangetoond. De tabel helpt je het etiket te lezen.

Twee onderzoeken

Alternatieven voor hormooncrème

Hormooncrème is de eerste keus bij eczeem, maar niet de enige. Als hormooncrème niet genoeg werkt, niet verdragen wordt, of als je langdurig op kwetsbare plekken moet smeren, zijn er andere mogelijkheden. Ze worden voorgeschreven door de arts, meestal de dermatoloog.

Veelgestelde vragen

Tik op een vraag om het antwoord te lezen.

Wanneer neem je contact op met je arts?

• Na twee tot drie weken dagelijks smeren is er geen duidelijke verbetering.
• Het eczeem wordt onder de behandeling juist erger, gaat nattend worden, krijgt gele korstjes of blaasjes, of je krijgt koorts (mogelijk een infectie of een allergie voor de crème).
• Je huid wordt dun, glanzend, krijgt zichtbare adertjes of striemen op de plek waar je smeert.
• Je komt niet onder de weekmaxima, of je kunt niet afbouwen zonder dat het terugkomt: dan is een ander schema of een andere behandeling nodig.
• Je bent zwanger of wilt zwanger worden en twijfelt over je crème.
• Je wilt hormooncrème rond de ogen, in plooien of bij een baby gebruiken zonder dat daar een afspraak over is.

Mijn smeerplan

Vul in wat je arts heeft afgesproken. Het plan wordt bewaard op dit apparaat, zodat je het altijd kunt terugvinden of afdrukken voor op de badkamerspiegel.

Zet de Smeerwijzer op je telefoon